Empero Ocak Servisi ve Tamiri

Bu cümleyi haftada birkaç kez duyuyoruz. On vakanın dokuzunda cevap aynı: termokupl.

Termokupl, pilot alevinin ısısını milivolt seviyesinde bir akıma çeviren ince bir çubuk. Gaz valfinin emniyet bobinini açık tutan tek şey o akım. Ucu isle kaplanınca, kırılınca ya da metal yorulunca üretilen değer düşüyor, valf kendini kapatıyor, alev gidiyor.

Yani ocak bozulduğu için sönmüyor. Güvenlik sistemi görevini yapıyor. Sönmeseydi asıl o zaman endişelenmek gerekirdi.

Değişim 20-30 dakikalık iş. Ama her seferinde parça değişmesi de gerekmiyor. Ucun zımparayla temizlenmesi, pilot alevinin yeniden ayarlanması bazı ocaklarda yeterli oluyor. Sahada önce milivolt ölçüyoruz; parçayı ölçüm söylüyor, tahmin değil.

Aynı ocakta termokupl kısa aralıklarla iki üç kez değişiyorsa sorun termokuplda değil. O zaman gaz valfinin bobinine bakmak gerekiyor. Yorulmuş bir bobin, sapasağlam bir termokuplu bile tutamaz.

Alevin mavi olması lazım. Sarı alev, yanmanın tam olmadığını gösterir.

Bu şikâyetle gittiğimiz ocakların büyük kısmında karşımıza aynı tablo çıkıyor: cihaz LPG'den doğalgaza çevrilmiş, ama enjektörler değişmemiş. Ocak yanıyor, çalışıyor gibi görünüyor. Su geç kaynıyor, tencerenin altı isleniyor, gaz da boşa gidiyor.

İkinci ihtimal hava klapesi. Temizlik sırasında farkında olmadan oynatılıyor ya da zamanla kayıyor. Havası az alan brülör sarı ve isli, çok alan brülör üfleyen ve tıslayan bir alev veriyor. İkisi de verimi düşürüyor. Ayar birkaç dakikalık iş ama alev karakterini tamamen değiştiriyor.

Üçüncüsü brülör başlığındaki tıkanma. Taşan yemek suyu deliklere giriyor, kuruyup kabuk bağlıyor. Halka sökülüp çözücüde bekletildiğinde ocak çoğu zaman ilk günkü haline dönüyor. Parça bile değişmiyor.

Tek bir göz zayıfsa o gözde bir sorun var. Ama altı gözün altısı da zayıfsa, ocak muhtemelen suçsuz.

Böyle çağrılarda yerinde ilk yaptığımız iş manometreyi bağlayıp çalışma anındaki gaz basıncını ölçmek oluyor. Regülatörün ömrü dolmuş olabilir, hat çapı cihaz kapasitesine yetmiyor olabilir, aynı hatta bağlı başka bir cihaz basıncı düşürüyor olabilir.

Bu ölçüm yapılmadan brülör değiştirmek, parayı çöpe atmak demek. Müşteri parça parasını ödüyor, ocak yine aynı yanıyor. Empero ocak tamiri işinde en sık gördüğümüz gereksiz masraf kalemi bu.

Ölçüm sonucu tesisatı gösteriyorsa bunu açıkça söylüyoruz. İşimize gelmese bile.

Bu, sırada bekleyecek bir çağrı değil. Kokuyu aldığınız anda cihazı kullanmayı bırakın, ana vanayı kapatın, pencereleri açın. Elektrik anahtarlarına ve prizlere dokunmayın. Mutfakta ateş yakmayın.

Sonra arayın. Bu tip çağrıları sıraya sokmadan yönlendiriyoruz.

Sahada rakor bağlantılarını, valf gövdesini ve hortum uçlarını köpük testiyle tek tek geçiyoruz. Sızdıran noktayı sıkıp geçmiyoruz; conta ya da rakor yenileniyor. Esnek gaz hortumlarının üzerindeki son kullanma tarihine de bakıyoruz — tarihi geçmiş hortum, mutfaklarda tahmin ettiğinizden çok daha sık karşımıza çıkıyor.

"Çalışıyor işte, neden bakım yapalım?" En çok duyduğumuz cümle bu.

Sonra büyük arıza geliyor. Hem parça parası ödeniyor hem de mutfak duruyor.

Üç ayda bir yapılan bakımda brülör başlıkları sökülüp çözücüde bekletiliyor, enjektörler basınçlı havayla açılıyor, pilot memesi temizleniyor, valf milleri yüksek sıcaklık gresiyle yağlanıyor, tüm gaz bağlantıları kaçak testinden geçiyor.

Bu işlem tek bir termokupl değişiminden ucuza geliyor. Üstelik ocağın gaz tüketimini de gözle görülür biçimde düşürüyor — düzgün yanan bir brülör, aynı suyu daha az gazla kaynatıyor.

Yıllık anlaşma yaptığımız mutfaklarda arıza çağrılarının belirgin biçimde azaldığını görüyoruz. Anlaşmalı işletmelerde çağrılara öncelik veriyor, servis ücretini sabitliyor ve her ocağın geçmişini kayıt altında tutuyoruz. Hangi gözde geçen yıl ne yapıldığını bilmek, aynı işi iki kez yapmayı bitiriyor.

Piyasada 100 liraya da termokupl var. Alıyorsunuz, takıyorsunuz, iki ay sonra aynı arıza kapıda.

Servis aracımızda orijinal ve kaliteli muadil parçaları birlikte taşıyoruz. Aradaki fiyat ve ömür farkını söyleyip tercihi size bırakıyoruz. Bütçe sıkışıksa bunu konuşuruz; gizlemeyiz.

Bir istisna var: gaz emniyet valfi ve termokuplda ucuz muadil kullanmıyoruz. Bunlar cihazın kendini kapatmasını sağlayan parçalar. Orada tasarruf yapmanın karşılığı yok.

Termokupl, pilot memesi, enjektör seti, valf düğmesi ve döküm ızgara araçta duruyor. Nadir parçalarda tedarik süresini baştan net söylüyoruz. "Yarın gelir" deyip bir hafta oyalamak bizim yöntemimiz değil.